Giới hạn Thời gian sử dụng không hoạt động? Thủ phạm là “Bỏ qua giới hạn”

Bạn đặt giới hạn 30 phút cho Instagram. Hết giờ, một màn hình xám hiện ra, chạm thêm hai cái là bạn đã quay lại lướt bảng tin. Nếu chuyện này nghe quen, thì giới hạn không hề bị lỗi. Nó đang chạy đúng như Apple thiết kế. Giới hạn Thời gian sử dụng trên iPhone được làm ra để nhắc nhở người lớn, và để phụ huynh quản lý thiết bị của con. Còn với người lớn tự cầm điện thoại của mình, nó chỉ hỏi đúng một câu, vào đúng lúc tệ nhất: bạn có muốn dùng tiếp không?

Dưới đây là lý do cách đó không hiệu quả, cách làm Thời gian sử dụng chặt hơn hẳn mà không phải mua gì, và khi nào nên dùng công cụ khác.

Chuyện gì thật sự xảy ra khi hết giới hạn

Khi một giới hạn ứng dụng hết giờ, iOS hiện màn hình báo bạn đã đạt giới hạn. Ngay bên dưới là nút Bỏ qua giới hạn. Chạm vào đó, bạn có ba lựa chọn: Thêm một phút, Nhắc tôi sau 15 phút hoặc Bỏ qua giới hạn hôm nay. Rào cản chỉ có vậy. Mất chừng hai giây.

Có ba lý do khiến rào cản này yếu:

Bạn phải quyết định vào lúc tệ nhất. Bạn đang lướt dở, bảng tin đang làm rất tốt việc giữ chân bạn, và đúng lúc đó bạn lại được yêu cầu dừng lại. Đó chính là lúc bạn khó quyết định sáng suốt nhất.
Nút bấm nằm trong tay bạn. Nút tắt giới hạn và thứ bạn đang muốn tránh nằm trên cùng một thiết bị.
Giới hạn là hạn mức theo ngày, không phải một phiên. “Ba mươi phút Instagram mỗi ngày” không có nghĩa là “không đụng vào trong hai tiếng làm việc sắp tới”. Bạn có thể dùng hết hạn mức lúc 10 giờ sáng, và nó chẳng còn giúp gì cho buổi tối; hoặc dồn hết vào đúng lúc lẽ ra bạn phải học.

Cách làm Thời gian sử dụng chặt hơn

Tên các mục có thể hơi khác giữa các phiên bản iOS. Các bước dưới đây dành cho iOS 17 trở lên.

1. Đặt mật mã Thời gian sử dụng

Vào Cài đặt → Thời gian sử dụng và chọn Khóa cài đặt Thời gian sử dụng (ở phiên bản cũ: Sử dụng mật mã Thời gian sử dụng). Chọn một mã bốn chữ số khác với mật mã mở khóa iPhone. iOS sẽ yêu cầu bạn nhập Tài khoản Apple để có thể đặt lại mã nếu quên.

2. Bật “Chặn khi kết thúc giới hạn”

Mở Cài đặt → Thời gian sử dụng → Giới hạn ứng dụng, chạm vào một giới hạn và bật Chặn khi kết thúc giới hạn. Tùy chọn này chỉ thật sự có tác dụng khi đã đặt mật mã. Khi hết giới hạn, nút bấm sẽ đổi thành Yêu cầu thêm thời gian, và muốn thêm thời gian thì phải nhập mật mã Thời gian sử dụng.

3. Nhờ người khác đặt mật mã

Nếu tự đặt mã, bạn biết mã, và gõ bốn chữ số cũng chẳng khó hơn chạm “Bỏ qua giới hạn” là mấy. Cách thật sự hiệu quả là nhờ một người bạn tin tưởng đặt mã giúp: người yêu, bạn cùng phòng, anh chị em. Cái giá phải trả là lần nào muốn thay đổi bạn cũng phải nhờ đến họ. Nhưng đó cũng chính là mục đích.

Nếu họ quên mã, bạn có thể đặt lại bằng Tài khoản Apple trong phần cài đặt Thời gian sử dụng, nên bạn sẽ không bị khóa vĩnh viễn.

4. Đừng quên các trang web

Giới hạn ứng dụng Instagram không ngăn được instagram.com trên Safari. Khi thêm giới hạn, danh sách danh mục có cả mục Trang web; hãy thêm trang web của những ứng dụng bạn đang giới hạn. Để chặn hẳn, vào Cài đặt → Thời gian sử dụng → Giới hạn về nội dung & quyền riêng tư → App Store, phương tiện, web & trò chơi → Nội dung web, chọn Giới hạn trang web người lớn và thêm trang đó vào mục Không bao giờ cho phép.

5. Dùng Giờ nghỉ cho các khung giờ cố định

Giờ nghỉ chặn mọi ứng dụng trừ những ứng dụng bạn cho phép, theo lịch, ví dụ các tối trong tuần từ 19:00 đến 22:00. Khi bật Chặn khi đến Giờ nghỉ và đã đặt mật mã, nó hoạt động gần giống một lệnh chặn thật. Xem lại mục Luôn cho phép để không tự chặn mất Điện thoại, Tin nhắn hay các ứng dụng học tập của mình.

6. Chia sẻ giữa các thiết bị, hoặc không

Nếu bạn dùng iPad hoặc Mac với cùng Tài khoản Apple, tùy chọn Chia sẻ giữa các thiết bị trong Thời gian sử dụng sẽ cộng dồn thời gian dùng trên mọi thiết bị và áp dụng giới hạn cho tất cả. Nếu giới hạn có vẻ hết sớm bất thường, đây thường là nguyên nhân: thời gian dùng trên Mac cũng bị tính vào.

Những lý do khác khiến giới hạn có vẻ không hoạt động

Giới hạn được đặt lại lúc nửa đêm. Giới hạn theo ngày được tính lại từ đầu mỗi ngày, nên nếu thức khuya, sau 00:00 bạn lại có nguyên một hạn mức mới.
Ứng dụng nằm trong Luôn cho phép. Ứng dụng trong danh sách đó không bị Giờ nghỉ chặn.
Bạn chỉ giới hạn theo danh mục. Giới hạn cho “Mạng xã hội” chỉ áp dụng cho những ứng dụng Apple xếp vào danh mục đó. Một số ứng dụng bạn coi là mạng xã hội lại nằm ở danh mục khác, như Giải trí.

Khi nào Thời gian sử dụng là đủ

Với nhiều người, như vậy là đủ. Nếu người khác giữ mật mã, “Chặn khi kết thúc giới hạn” đã bật, và các trang web cũng đã được thêm vào, thì Thời gian sử dụng là một công cụ đáng tin cậy, lại miễn phí. Nếu cách đó hiệu quả với bạn, bạn không cần thêm gì cả, và chúng tôi muốn nói thẳng với bạn điều đó.

Khi nào nên dùng một ứng dụng chặn chuyên dụng

Về bản chất, các ứng dụng chặn trên iPhone dùng chính hệ thống này của Apple, nên bản thân việc chặn cũng chắc chắn không kém. Thứ chúng thay đổi là các quy tắc xoay quanh việc chặn:

Theo phiên thay vì theo hạn mức. “Chặn đến khi mình học xong chương này” thay vì “30 phút mỗi ngày”. Như vậy sát với cách người ta thật sự tập trung làm việc hơn.
Nút tắt không nằm ngay đầu ngón tay. Một số ứng dụng chặn chỉ kết thúc phiên khi bạn quét mã QR hoặc chạm điện thoại vào thẻ NFC đặt ở chỗ khác trong nhà. Xem cơ chế chặn ứng dụng bằng mã QR.
Không cần nhờ ai. Rào cản đến từ một quãng đi bộ hay bộ hẹn giờ, chứ không phải từ một người bạn giữ mật mã giúp bạn.
Chế độ nghiêm ngặt. Ngăn bạn xóa ứng dụng chặn hoặc cài lại ứng dụng trong lúc phiên đang chạy.
Ngoại lệ được tính trước. Vài lần mở nhanh để xem tin nhắn, hoặc những lần nghỉ giải lao đã lên lịch, thay vì một giới hạn chỉ có hai lựa chọn: chặn hẳn hoặc mở hẳn.

Chúng tôi làm ra Tenki chính vì những điều này. Tenki dùng hệ thống Thời gian sử dụng của Apple, không bao giờ biết bạn chặn những ứng dụng nào, và chặn chúng cho đến khi bạn kết thúc phiên: ngay trong ứng dụng, hoặc bằng cách quét mã hoặc thẻ đặt ở đầu kia căn phòng. Bảy ngày đầu miễn phí, sau đó 7,99 €, trả một lần. Dù dùng công cụ nào, nguyên tắc vẫn vậy: quyết định một lần, trước khi bắt đầu, và biến việc thoát ra thành một quyết định, chứ không phải một cú chạm.