Cách thiết lập iPhone an toàn cho trẻ: chặn ứng dụng và trang web người lớn

Câu hỏi này thật ra gồm hai tình huống khác nhau, và mỗi tình huống cần một công cụ riêng. Tình huống thứ nhất: con mượn iPhone của bạn một lúc, để chơi game trên xe, xem video trong lúc chờ khám bệnh, hay tra cứu làm bài tập vào ngày Chủ nhật. Ứng dụng ngân hàng, email, ảnh của bạn và cả internet không chút sàng lọc đều ở ngay trong tầm tay con. Tình huống thứ hai: con có iPhone của riêng mình, và bạn muốn máy an toàn mỗi ngày, chứ không chỉ trong nửa tiếng.

Bài viết này hướng dẫn cả hai, kèm các bước cụ thể trên iOS, và nói thẳng mỗi công cụ không làm được gì. Chúng tôi làm ra Tenki, một ứng dụng chặn app, và sẽ nói rõ nó hợp với trường hợp nào. Với tình huống thứ hai, các công cụ có sẵn của Apple là lựa chọn tốt hơn.

Nếu là iPhone riêng của con: Thời gian sử dụng và Chia sẻ trong gia đình

Với máy riêng của con, nên bắt đầu từ các tính năng kiểm soát của phụ huynh mà Apple có sẵn. Bạn thêm con vào nhóm Chia sẻ trong gia đình, rồi quản lý Thời gian sử dụng của con ngay trên iPhone của bạn. Các cài đặt này được bảo vệ bằng mật mã Thời gian sử dụng mà chỉ mình bạn biết.

Trên các phiên bản iOS gần đây, đường dẫn đại khái là: Cài đặt → Gia đình → tên của con, sau đó vào mục Thời gian sử dụng hoặc Ứng dụng & trang web. Tại đây, bạn có thể đặt:

• Giới hạn nội dung cho ứng dụng, phim và nhạc theo độ tuổi, và lọc web bằng “Giới hạn trang web người lớn” hoặc chỉ cho phép một danh sách trang web nhất định.
• Giờ nghỉ vào ban đêm và giờ học, cùng giới hạn ứng dụng theo danh mục hoặc theo từng ứng dụng.
• Yêu cầu mua, để mọi lượt tải về đều phải được bạn đồng ý.
• Giới hạn giao tiếp, để chọn những người con được gọi điện và nhắn tin.

Theo hướng dẫn của Apple về tính năng kiểm soát của phụ huynh, “Giới hạn trang web người lớn” được bật sẵn cho các thành viên dưới 18 tuổi khi tham gia Chia sẻ trong gia đình. Tên các mục cài đặt hay thay đổi qua mỗi phiên bản iOS, nên nếu một bước không khớp, hãy làm theo trang hướng dẫn mới nhất của Apple.

Có hai điều cần nói thẳng. Thứ nhất, mọi thứ chỉ dựa vào mỗi mật mã đó: nếu con nhìn thấy bạn nhập mã, con sẽ tự chỉnh được hết. Thứ hai, giới hạn thời gian dễ vượt qua hơn bạn nghĩ. Chúng tôi đã giải thích lý do trong bài vì sao giới hạn Thời gian sử dụng dễ bị bỏ qua; các cách khắc phục ở đó cũng dùng được ở đây.

Nếu con dùng iPhone của bạn cho một ứng dụng: Truy cập được hướng dẫn

Với trường hợp thường gặp nhất, một trò chơi hay một video, công cụ tốt nhất đã có sẵn trên iPhone và hoàn toàn miễn phí. Truy cập được hướng dẫn khóa máy trong đúng một ứng dụng. Cử chỉ về Màn hình chính, Trung tâm điều khiển và mọi ứng dụng khác đều không dùng được cho đến khi bạn tắt bằng mã của mình.

1. Vào Cài đặt → Trợ năng → Truy cập được hướng dẫn, bật tính năng này và đặt một mật mã khác với mật mã mở khóa điện thoại.
2. Mở ứng dụng mà con được dùng.
3. Bấm nút sườn ba lần rồi chạm vào Bắt đầu. Bạn cũng có thể khoanh vùng trên màn hình để tắt cảm ứng ở đó, chẳng hạn nút dẫn vào cửa hàng trong ứng dụng.
4. Để kết thúc, bấm nút sườn ba lần nữa và nhập mã.

Điểm hạn chế cũng chính là điểm mạnh: chỉ có một ứng dụng. Ngay khi con cần thêm một ứng dụng khác, hay cần lên web, bạn lại phải đưa con một chiếc điện thoại không khóa gì.

Nếu con dùng iPhone của bạn cho vài ứng dụng và web: một phiên chặn

Đây là khoảng trống mà hai cách trên bỏ ngỏ. Chẳng hạn, con cần một ứng dụng vẽ, một ứng dụng học và trình duyệt để làm bài tập, nhưng không được đụng tới email, tin nhắn, ứng dụng ngân hàng hay mạng xã hội của bạn. Một ứng dụng chặn app chạy trên hệ thống Thời gian sử dụng của Apple có thể khóa mọi thứ còn lại trong suốt phiên.

Cách thiết lập chắc chắn nhất:

1. Chỉ cho phép, thay vì chặn từng thứ. Thay vì liệt kê mọi thứ con không được mở, hãy liệt kê những gì con được mở. Mọi thứ khác, kể cả ứng dụng bạn cài sau này, đều bị khóa.
2. Lọc trang web người lớn. Bật bộ lọc nội dung web tự động của Apple trong phiên. Nếu con chỉ cần hai, ba trang web, hãy chỉ cho phép đúng những trang đó.
3. Tự giữ mã hoặc thẻ. Nếu chỉ cần chạm một nút trong ứng dụng là kết thúc được phiên, thì sớm muộn gì con cũng sẽ chạm. Hãy chọn mã QR hoặc thẻ NFC làm cách duy nhất để kết thúc, và giữ mã trong túi bạn, đừng để trên bàn.
4. Bịt mọi kẽ hở. Bật chế độ nghiêm ngặt để chặn App Store và không cho xóa ứng dụng. Tắt các lần nghỉ giữa phiên và tắt luôn tính năng bỏ chặn khẩn cấp cho hồ sơ này.
5. Tắt thông báo. Chặn một ứng dụng chưa chắc đã ngăn được thông báo của nó hiện lên. Hãy bật một chế độ Tập trung như Không làm phiền trước khi đưa máy cho con, để nội dung tin nhắn không bất chợt hiện ra.

Bộ lọc web người lớn của Apple làm được gì, không làm được gì

Dù bạn bật qua Thời gian sử dụng hay qua một ứng dụng dùng hệ thống của Apple, thì đó vẫn là cùng một bộ lọc: danh sách trang web người lớn do chính Apple lập ra. Có vài điều bạn nên biết.

• Bộ lọc có tác dụng trên mọi trình duyệt của iPhone. Safari, Chrome và Firefox trên iPhone đều dùng nhân trình duyệt của Apple, nên bộ lọc cũng áp dụng cho chúng. Tuy vậy, trình duyệt dùng nhân riêng (được phép ở EU) có thể không tuân theo bộ lọc.
• Bộ lọc không bắt được hết. Danh sách tự động sẽ sót vài trang và đôi khi chặn nhầm một trang vô hại. Bạn có thể tự thêm những trang muốn chặn.
• Bộ lọc chỉ lọc trang web, không lọc ứng dụng. Nó không can thiệp được vào những gì hiện ra bên trong ứng dụng mạng xã hội, ứng dụng video hay game. Với những ứng dụng đó, cách giải quyết là không cho phép chúng trong phiên.
• Bộ lọc không thay thế được việc trò chuyện với con. Trẻ vẫn có thể tình cờ thấy những thứ không nên thấy, hoặc thấy trên điện thoại của bạn bè. Bộ lọc giúp bạn có thêm thời gian và khiến những lần vô tình bắt gặp hiếm hơn. Phần còn lại là trò chuyện với con về những gì con có thể nhìn thấy.

Công cụ nào cho trường hợp nào

Nói thẳng về giới hạn

Không có cài đặt nào tự nó khiến điện thoại trở nên an toàn. Một đứa trẻ tuổi mới lớn đã quyết tâm, có máy riêng, có thời gian và biết tìm trên mạng, sẽ tìm ra cách lách hầu hết các giới hạn, và có những cách còn tệ hơn chính thứ bạn đã chặn. Các công cụ trên hiệu quả nhất với trẻ nhỏ, trong những khoảng thời gian ngắn, và khi đi kèm những quy tắc bạn đã cùng con thống nhất.

Cũng nên hiểu rõ ứng dụng chặn app sinh ra để làm gì. Một ứng dụng như Tenki được làm cho chính người sở hữu chiếc điện thoại, ở đây là bạn, người cho con mượn máy. Tenki không phải ứng dụng kiểm soát của phụ huynh, và không dùng để quản lý từ xa iPhone riêng của con. Việc đó hãy để Chia sẻ trong gia đình đảm nhận; một ứng dụng chặn tốt chỉ bổ sung chứ không thay thế được nó.

Cách làm với Tenki

Trong Tenki, bạn tạo một hồ sơ, đặt tên chẳng hạn là “Trẻ em”. Ở phần ứng dụng, bật Chỉ cho phép ứng dụng đã chọn rồi chọn vài ứng dụng con được dùng. Ở phần trang web, bật Chặn trang web người lớn; tùy chọn này áp dụng bộ lọc nội dung người lớn của Apple trong lúc phiên chạy, và bạn vẫn có thể tự thêm trang web khác. Chọn Đến khi bạn dừng, chọn Mã QR hoặc Thẻ NFC làm cách kết thúc, bật Chế độ nghiêm ngặt, rồi tắt các lần nghỉ giữa phiên và tính năng bỏ chặn khẩn cấp cho hồ sơ này. Khi con trả máy, bạn quét mã và mọi thứ trở lại như cũ.

Bộ lọc gắn liền với phiên: bật khi phiên bắt đầu, tắt khi phiên kết thúc. Nếu muốn iPhone của bạn lúc nào cũng lọc web người lớn, hãy bật “Giới hạn trang web người lớn” ngay trong Thời gian sử dụng. Còn nếu bạn muốn để mã ở một chỗ cố định thay vì mang theo người, bài hướng dẫn về ứng dụng chặn app bằng mã QR sẽ chỉ bạn cách thiết lập. Công cụ tạo mã QR hoàn toàn miễn phí, dù bạn có dùng Tenki hay không.